Opmaken? Doe het zelf

Iedereen heeft zo zijn eigen ideeën over hoe een boek er uit moet komen te zien. Vaak heb je voor jezelf al een duidelijk beeld voor ogen hoe het moet worden. Normaal gesproken wordt het boek door de uitgever opgemaakt. Staat iets niet op de juiste plaats, of wil je toch liever de tekst op een andere manier ingedeeld, dan overleg je met de uitgever om het boek helemaal naar je zin te krijgen. Daar is niks mis mee. De uitgever heeft immers verstand van zaken en je mag er van uit gaan dat hij of zij ervoor zorgt dat het boek er goed uit komt te zien.

Met de huidige mogelijkheden van talloze programma's ligt het opmaken van een boek voor bijna iedereen binnen handbereik. Je kunt hiervoor bijvoorbeeld gebruik maken van Microsoft Word of OpenOffice.org. OpenOffice.org is gratis programma met veel meer mogelijkheden dan tekstverwerken alleen.

Binnenwerk en omslag moeten als PDF (Portable Document Format=printbestand) aangeleverd worden, zodat de drukkerij het veilig kan openen zonder dat er van alles verandert aan jouw opmaak. Het is belangrijk dat de fonts zijn ingesloten. Dit kun je controleren in het pdf document in het menu bestand, eigenschappen en daar klik je op fonts.

Met OpenOffice.org heb je ook direct de mogelijkheid om je tekstbestand om te zetten/exporteren naar PDF. Ook met Word 2007 en 2010 kun je direct een PDF aanmaken. Werk je met een oudere versie van Word, dan kun je een PDF creator (Zie Formulieren en links) op je pc als printer installeren. Je kunt je tekstbestand dan omzetten naar PDF door het eenvoudig uit te 'printen' naar de PDF creator. Ook dan krijg je een PDF bestand op maat.

 

E-book 

Wil je een gedrukte versie van je boek en een digitale versie. Ook dat kan. Maak zelf je e-book en stuur het als PDF naar Boekenbent.

 

Hulp nodig bij het opmaken van je boek?

U kunt altijd bij ons terecht. Voor de laatste puntjes op de i, maar ook voor de volledige opmaak van uw boek.

 

Beknopte handleiding voor het opmaken van een boek

Aan wat voor eisen moet een PDF voldoen wil het gebruikt kunnen worden om  er een boek van te maken?

  • Inhoud en omslag moeten als aparte bestanden aangeleverd worden.
  • Als de inhoud helemaal in zwart-wit gedrukt moet worden, stel dan de kleuren in op zwart bij het converteren naar PDF (ook als er grijstinten gebruikt worden bij illustraties)
  • De inhoud heeft de afmeting van het voorgestelde boek, zonder extra marges. Behalve als er achtergrondillustraties inzitten die de hele pagina bevatten, dan moet er een extra afloop omheen van 0,5 cm om witranden te voorkomen bij het snijden.
  • De inhoud telt altijd een even aantal pagina's, voeg desnoods een witpagina aan het einde of het begin van het boek toe.
  • Controleer vooraf of eventuele illustraties sterk genoeg blijven bij vergroting naar 400% in de adobe reader.
  • De omslag bestaat uit 1 bestand: achterflap-rug-voorflap.
  • Marges bij een paperbackomslag zijn minimaal 0,5 cm extra rondom. bij een hardcover 1,5 cm rondom.
  • Achtergrondillustraties moeten over de marge heen getrokken worden om witranden te voorkomen bij het snijden/vouwen.
  • Controleer de PDF in de adobe reader op 400% of de gebruikte illustraties sterk genoeg blijven. Aangeraden wordt om illustraties van minstens 300 dpi te gebruiken. Minder sterke illsutraties gaan mogelijk blokken. (controleer dit vooraf door het PDF uit te vergroten op 500% in de adobe reader).
  • Als Boekenbent of OpHonk Design na aanlevering van de PDF toch nog wijzigingen moeten aanbrengen, dan wordt dit in rekening gebracht als zijnde correctie na een proefdruk.

Voorbeeld indeling van een boek
Pagina 1:
Een boek begint altijd op pagina 1 met een titelpagina. Een uitgebreide titelpagina, of alleen de titel. Dat is afhankelijk van het aantal pagina's voorwerk dat je nodig hebt. Uitgaande van de wetenschap hat het eigenlijke boek begint op een oneven pagina 5-7-9-11 en vooraf wordt gegaan door een blanco pagina, kun je flexibel omgaan met deze indeling.
Pagina 2:
Hier komt het colofon te staan. In het colofon vind je altijd de naam van de auteur met het jaar van uitgeven, de hoeveelste druk het boek is en het jaar van de druk. Tevens de naam van de uitgeverij. De naam van een eventuele illustrator, of van degene die de kaft ontwierp kun je hier ook kwijt. Ook kun je er je website en eventuele eerder verschenen boeken van jezelf vermelden.
Een ISBN nummer is niet verplicht, maar heb je er één, dan moet het ook in het colofon worden vermeld.
Een barcode is, in tegenstelling tot wat veel auteurs denken, NIET nodig. Dit is alleen noodzakelijk als je bent aangesloten bij Het Centraal Boekhuis.
Pagina 3:
Hier komt de uitgebreide titelpagina met titel, naam auteur en naam van de uitgeverij, of als je deze al op pagina 1 plaatste, alleen de titel. Een en ander is afhankelijk van het aantal pagina's dat je nodig hebt voor je voorwerk. Hier kan ook het voorwoord komen te staan, of de inhoudsopgave als je die in het boek opneemt. Loopt het voorwoord of de inhoudsopgave over 2 pagina's, zorg er dan voor dat ze op een even pagina beginnen en oneven eindigen. Dan liggen de pagina's naast elkaar en is het duidelijk dat ze
bij elkaar horen. Een voorwoord of een inhoudsopgave die oneven begint en doorloopt op de volgende -achterliggende- even pagina, is niet mooi en lastig om te lezen. Met inhoudsopgave en voorwoord mag je uiteraard schuiven. Voeg desnoods een extra witpagina tussen om toch juist uit te komen met je indeling.
Pagina 4:
Deze is blanco als op pagina 5 het boek begint.

Inhoudsopgave
Deze kan voorin, na de titelpagina's, of helemaal achterin het boek komen te staan. Alle hoofdstuktitels die je kop 1 of 2 of 3 noemt kunnen terugkomen in de inhoudsopgave. Je kunt in de inhoudsopgave aangeven welke koppen automatisch opgenomen moeten worden In het voorwerk staat NOOIT een paginanummering. Deze begint pas als het eigenlijke boek begint. Je boek begint op pagina 5-7-9-11 enz. Zolang het maar een oneven pagina is die vooraf wordt gegaan door een witpagina.

Paginanummering
In je paginaprofiel geef je aan of er een paginanummer onder of boven aan de pagina moet staan of niet. Het voorwerk -de eerste 5-7 pagina's- hebben geen paginanummer.

Grootte van het boek
Een standaardboek is 14,8 x 21 cm oftewel een A5. De marge die je hierbij aanhoudt kan 2 cm boven en aan de zijkanten zijn. Gebruik je een paginanummering, dan houd je bij de onderkant van de pagina 1,50 cm aan.

Omslag
De omslag maak je in zijn geheel op: achterkant (links) – rug (midden) – voorkant (rechts) als in pagina. De grootte van de voor- en achterkant is gelijk aan het binnenwerk plus 0,50 cm marge voor een paperback en 1,50 cm bij een hardcover, deze zijn nodig om de omslag aflopend te maken en te voorkomen dat er witranden ontstaan bij het afsnijden en verlijmen.

De rug is afhankelijk van het aantal paginga's en het soort papier dat je gebruikt.
De totale maat van de omslag is dus marge+achterzijde+rug+voorzijde+marge. Ook aan de onder- en boven kant van de kaft houd je een marge aan van 0,50 of 1,50 cm.
Om je opgemaakte binnenwerk en de kaft om te zetten naar een PDF bestand (het formaat dat drukkerijen nodig hebben zodat er niets meer kan veranderen aan je opgemaakte boek) heb je adobe acrobat nodig. Een gratis alternatief is PDF creator. Deze installeer je als printer op je computer en drukt je bestand af naar de PDF creator. Bovenaan de pagina staat een link naar een goede PDF creator.

Waaraan moet een PDF voldoen?
Gebruikte fonts moeten embedded zijn. Foto's of tekeningen die je voor de omslag gebruikt moeten voldoende sterk zijn zodat ze niet gaan blokken als je het geheel uitvergroot. 300 dpi is de minimale eis voor een redelijk resultaat. Lever je minder aan, dan loop je risico dat het gedrukte resultaat tegenvalt. Controleer daarom je PDF bestand vooraf door het te bekijken op 300%. Gaat het geheel blokkken, dan zal dit ook te zien zijn bij het gedrukte werk.
De omslag moet aflopend zijn met een marge van 0,5 cm voor paperback en 1,5 cm voor hardcover.
Het binnenwerk moet opgemaakt zijn in de juiste maat die het boek zal krijgen. 1 pagina per vel, dus niet met 2 kolommen op A4 werken. Je hoeft geen rekening te houden met katernen.

Toegestuurde PDF bestanden worden gecontroleerd voordat ze naar de drukkerij worden verstuurd. Ook worden er tips gegeven voor eventuele aanpassingen.